26.07.2022: Fakturowanie VAT

Gdy zostaną wystawione dwie faktury do tej samej transakcji

 

Faktura to podstawowy dokument, który potwierdza dokonanie transakcji opodatkowanej VAT. Posiadanie takiego dokumentu otwiera drogę do skorzystania z prawa do odliczenia naliczonego podatku, który w dokumencie takim został wykazany. Takie działanie podatnika umożliwia realizację podstawowej zasady tego podatku. Zasady neutralności wyrażającej się właśnie w prawie do odliczenia naliczonego podatku. Przy wystawianiu faktur mogą zdarzyć się jednak pomyłki, np. sprzedawca sporządzi dwie faktury dokumentujące tę samą sprzedaż.

 

Można to zilustrować przykładem pochodzącym z dość już odległej przeszłości. Co prawda stan prawny w zakresie ustawy o VAT ulegał niejednokrotnie zmianie, ale reguły pozostały niezmienne od zarania podatku VAT w polskim systemie podatkowym.

Konieczność skorygowania pierwotnej faktury do zera

WSA w Poznaniu w wyroku z 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1588/08, rozważał powyższe zagadnienie. W stanie faktycznym podatnik zakupił towar, który zamierzał zainstalować w centrum handlowym. Sprzedawca nie wywiązał się jednak w pełni z dostawy. Faktura opiewała na większą ilość towaru niż została dostarczona. W związku z tym nabywca zwrócił się do sprzedawcy o wystawienie faktury zgodnej z rzeczywiście dostarczonym asortymentem jak i ilością dostarczonego towaru. Otrzymanie prawidłowej faktury poprzedzone miało być wystawieniem faktur korygujących do pierwotnych dokumentów. Nowa faktura została wystawiona, jednak jej wystawienie nie zostało poprzedzone przekazaniem korekty do pierwotnego dokumentu. W związku z tym nabywca nie zaewidencjonował nowego dokumentu w miesiącu jego otrzymania ze względu na nieposiadanie jeszcze faktury korygującej. Podatnik uzyskał ją dopiero po upływie wielu miesięcy. Mogła być więc ona w rezultacie ujęta dopiero w rozliczeniu za miesiąc poprzedni w stosunku do miesiąca dokonania korekty.

Dokonujący kontroli organ podatkowy takie postępowanie uznał za niezgodne z regułą, w myśl której prawo do odliczenia naliczonego podatku powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny. Oznacza to, że nabywca winien był ująć do rozliczenia podatek, który wynikał z pierwotnej (niezgodnej ze stanem rzeczywistym) faktury. Brak faktury korygującej nie mógł jednak stanowić wytłumaczenia dla niedokonania tego rozliczenia. WSA zgodził się z podatnikiem, że w przypadku gdy otrzymana faktura nie znajdowała pełnego pokrycia w towarze mogła zostać do rozliczenia przyjęta gdy nabywca wszedł w posiadanie faktury korygującej tę pierwotną odbiegającą od stanu rzeczywistego. Nie jest bowiem możliwe przyjęcie faktury w oderwaniu od faktycznego obrotu towarem, który to obrót dokument taki potwierdza. Gdyby tak było oznaczałoby to przyzwolenie na odliczanie VAT z nierzetelnych dokumentów a na to żaden prawodawca nie dałby swojej zgody. W związku z tym nie jest możliwe przyjmowanie faktury w oderwaniu od obrotu towarem lub wykonania usługi. Bo to nie uzyskanie faktury lecz nabycie towaru lub przyjęcie usługi rodzi prawo do odliczenia podatku. Faktura jedynie fakt ten stwierdza. Jej rola jest więc dowodowa. Materialną przesłanką prawa do odliczenia naliczonego podatku jest realizacja transakcji. Podatnik prawo do odliczenia naliczonego podatku ma oczywiście na podstawie otrzymanych faktur. Warunkiem jest spełnienie przesłanek ustawowych. Sąd ponadto wskazał, że podatnik nie ma prawa wyboru miesiąca dokonania odliczenia. Ma obowiązek dokonać tego w terminach wskazanych przez ustawodawcę w ustawie o VAT.

W wyroku tym sąd wskazał na doniosłość faktury w systemie VAT. Dzięki niej jest możliwe zapewnienie zasady neutralności VAT w praktyce, poprzez odliczenie podatku naliczonego wykazanego w takim dokumencie. Sąd dokonujący analizy mechanizmów odliczenia VAT uznał, że faktura jakkolwiek niezbędna do skorzystania z tego prawa to nie wszystko. Prawo to wynika bowiem z danej czynności potwierdzonej przez nią. Konsekwencją tego jest brak możliwości odliczenia z drugiej faktury dotyczącej tej samej transakcji. Dzieje się tak ponieważ dokument taki nie potwierdza żadnej czynności.

Wyrok ten stanowi ponadto potwierdzenie prawidłowego działania w przypadku gdy zachodzi konieczność wystawienia faktury korygującej do „0” a więc niwelującej pierwotny dokument i wystawienia w jego miejsce faktury poprawnej. W codzienności gospodarczej konieczność takiego postępowania nie należy do rzadkości.

Dwie faktury do paragonu

Innym przypadkiem wystawienia dwóch faktur do jednej transakcji jest sytuacja gdy dwa takie dokumenty zostają wystawione do jednego paragonu dokumentującego pierwotną transakcję. Wystawienie faktury do paragonu jest codzienną praktyką. Sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej powinna być zaewidencjonowana w kasie fiskalnej. Nie wyklucza to jednak możliwości wystawienia do takiej transakcji faktury w trybie art. 106b ust. 3 ustawy o VAT. Na jego podstawie sprzedawca ma obowiązek wystawić fakturę na żądanie nabywcy. Może on je zgłosić w ciągu trzech miesięcy liczonych od końca miesiąca, w którym miało miejsce wystawienie paragonu. W takim przypadku do faktury powinien być przypięty paragon zwrócony przez nabywcę. Wyłącznie dla celów dowodowych całkowicie dobrowolne na tego rodzaju fakturze można zawrzeć informację dotyczącą numeru oraz daty wystawienia paragonu. Jak wspomniałem nie jest ona obligatoryjna lecz z pewnością może ułatwić powiązanie tych dwóch dokumentów.

Żaden przepis nie wskazuje czy tylko jedna faktura może zostać wystawiona do paragonu. To zaś oznacza, iż ustawodawca takiego ograniczenia nie stawia. Tego rodzaju stanowisko przedstawił Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 4 marca 2014 r., sygn.  IPPP2/443-1355/13-2/RR. Stwierdza w niej brak przeszkód prawnych dla wystawienia dwóch lub więcej faktur do sprzedaży udokumentowanej jednym paragonem. Oczywiście podstawą jest prawidłowe zaewidencjonowanie sprzedaży dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności w kasie fiskalnej. Gdy klient nabywający różne towary, których sprzedaż udokumentowano paragonem fiskalnym żąda wystawienia do niego faktur nie można stawiać temu przeszkód gdyż będą one dokumentować sprzedaż tych samych a nie innych towarów. Nastąpi zmiana dokumentu potwierdzającego transakcję.

Nie można stawiać więc przeszkód wystawieniu dwóch faktur do jednego paragonu. Jednak dla celów dowodowych wskazane jest umieszczenie na każdej fakturze numeru paragonu do którego została wystawiona. Tak podatnik powinien postąpić z uwagi na to, iż nie jest możliwe przypięcie jednego paragonu do kilku faktur, które dotyczą tego samego paragonu.

W strukturze JPK_VAT faktury do paragonu wykazywane są wyłącznie w części ewidencyjnej tego dokumentu sprawozdawczego. Ponieważ nie zwiększają one kwoty podatku należnego nie powinny być ujmowane w części deklaracyjnej. Wprowadzenie ich tam zaburzyłoby obraz sprzedaży dokonanej przez podatnika.

 

Adam Okonkwo

 

Hasła tematyczne: odliczenie vat, faktura, podatek od towarów i usług (vat)

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...