19.08.2022: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Faktura za zużytą i prognozowaną energię elektryczną. Jak rozliczyć VAT?

 

Faktury prognozujące zużycie mediów zawierają szacunkowe kwoty ustalone na podstawie danych z poprzednich okresów rozliczeniowych. Zapłata uiszczana jest więc z góry za prognozowane a nie faktyczne zużycie. Po upływie przyjętego okresu rozliczeniowego, kiedy znana jest faktyczna kwota zużycia, dokonywane jest ostateczne rozliczenie kosztów zużycia energii. Wystawiana jest wtedy faktura rozliczeniowa, która pokazuje czy powstała nadpłata czy nabywca zmuszony jest dokonać dopłaty.

 

Faktura prognozowana w księgach rachunkowych

Co do zasady koszty wynikające z faktur prognozowanych za energię elektryczną ujawnić należy jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli podatnik uznaje tego rodzaju koszty za nieistotne i dotyczą one jednego roku podatkowego może je odnieść w koszty jednorazowo. Warunkiem takiego postępowania jest brak negatywnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik jednostki.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, wyrażającym zasadę memoriału w księgach rachunkowych, w księgach rachunkowych należy ująć wszelkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i koszty z nimi związane dotyczące danego roku obrotowego, bez względu na termin zapłaty należności. Wydatki na energię odnosić zatem należy do kosztów w tym miesiącu, którego one dotyczą. Zapisy księgowe winny być dokonywane przy wykorzystaniu zasady współmierności przychodów i kosztów. Do aktywów danego okresu sprawozdawczego zalicza się przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten sam okres sprawozdawczy koszty, które poniesione jeszcze nie zostały. W rezultacie stosowana jest zasada dokonywania czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, która polega na przesunięciu na kolejne okresy całości lub części poniesionych wydatków z tytułu zakupów wynikających z faktur prognozowanych dotyczących elektryczności gdy dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych.

Ustawa o VAT

Faktura to dokument legitymujący nabywcę do dokonania odliczenia naliczonego podatku. Faktura za przewidywane zużycie energii elektrycznej to faktura prognozowana. Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w art. 2 pkt 31 zawiera definicję faktury w myśl której fakturą jest dokument w formie papierowej lub elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie. Nie posługuje się ona pojęciem „faktura prognozowana”. Stwierdzić zatem trzeba, że nie jest to odrębny rodzaj takiego dokumentu, do którego zastosowanie mają szczególne regulacje.

Kluczowe jest zatem, aby faktura prognoza za zużycie energii elektrycznej spełniała kryteria faktury w rozumieniu ustawy VAT. O tym czy dokument może zostać uznany za fakturę decyduje zapis art. 106e ust. 1 ustawy o VAT dotyczący elementów składowych faktury. Są nimi m.in.:

  • data wystawienia,
  • numer kolejny nadany w ramach serii,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  • data dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub data otrzymania zapłaty,
  • wartość dostarczonych towarów lub wykonania usługi lub data otrzymania zapłaty,
  • wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto),
  • stawka podatku,
  • kwota należności ogółem.

Regulacje ustawy o VAT wskazują, że nie jest w zakresie dokumentowania czynności mu podlegających a dotyczących prognozowanego zużycia energii przewidziana konieczność dokumentowania czynności fakturą pro forma. Jeżeli dokument oznaczony zostanie w taki właśnie sposób nie jest możliwe przypisanie mu przymiotów faktury VAT. Dokument taki nie daje prawa do odliczenia podatku. Owszem jest to podstawa do zapłaty ale nic ponad to. Jest to dokument, na podstawie którego można domagać się zapłaty a z drugiej strony dokonać płatności. W zakresie VAT nie niesie on jednak żadnych skutków.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT kwota podatku naliczonego do odliczenia stanowi sumę kwot podatku wynikającą z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  • nabycia towarów i usług,
  • dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 powołanej ustawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a tejże ustawy obowiązek podatkowy w przypadku dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego powstaje z chwilą wystawienia faktury lecz nie później niż z upływem terminu płatności.

Przedstawione wyżej regulacje VAT znajdują zastosowanie w przypadku odliczenia VAT od podatku należnego, naliczonego w fakturze VAT prognozowanej. Stwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 28 kwietnia 2014 r., sygn. ITPP2/443-154/14/EK. Organ skarbowy wskazał w niej, że prawo do odliczenia powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy. Skoro w przypadku dostawy mediów powstaje on z chwilą wystawienia faktury, stwierdzić należy że faktura szacowana spełnia warunki do uznania jej za fakturę zgodnie z definicją ustawy o VAT. Skoro tak, podatnik ma prawo do odliczenia na jej podstawie naliczonego w niej podatku w rozliczeniu za okres rozliczeniowy jej wystawienia. Nie może to jednak nastąpić wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik ją otrzymał.

Tak więc podatnicy są uprawnieni do odliczenia podatku wynikającego z faktury prognozowanej za energię elektryczną na takich samych zasadach jak z innego rodzaju faktur.

Przykład
Podatnikowi dostarczona została faktura prognozowana z wyliczonym zużyciem w 6 kolejnych miesiącach ustalonym na podstawie zużycia za poprzedni okres. Fakturę tę przedsiębiorca otrzymał w styczniu 2022 r. Obejmowała ona okres do czerwca 2022 r. Ze względu na miesiąc otrzymania naliczony w niej VAT będzie mógł zostać odliczony w rozliczeniu za styczeń 2022 r.

Rozliczenie zużycia

Faktura prognozowana jest jedynie wstępną, szacunkową. Faktura, z której wynika rozliczenie na podstawie rzeczywistego wskazania licznika powinna być potraktowana jak faktura korygująca. Konieczne staje się bowiem skorygowanie faktury szacunkowej na podstawie rzeczywistego zużycia.
W przypadku energii elektrycznej okres rozliczeniowy zmniejszenia kwoty podatku naliczonego powinien mieć miejsce gdy następuje spełnienie uzgodnionych ze sprzedawcą energii eklektycznej warunków obniżenia podstawy opodatkowania lub kwoty podatku. Za okres, w którym nabywca może zapoznać się z wysokością obniżki rozumianą zgodnie z art. 86 ust. 19a ustawy o VAT jako uzgodnienie warunków korekty, za ich spełnienie należy uznać najczęściej moment otrzymania faktury korygującej.

W przypadku korekty „in minus” faktury na podstawie której następuje nabycie energii elektrycznej przy jej ilości i wartości określonej szacunkowo obowiązek zmniejszenia kwoty podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym nabywca może się zapoznać z wysokością obniżki, co jest rozumiane jako uzgodnienie warunków korekty i ich spełnienie. Z reguły na to miejsce w chwili otrzymania faktury korygującej.

Faktura korygująca może być też wystawiona „w przeciwnym kierunku”. Może zatem zwiększać podatek należny w stosunku do faktury pierwotnej. Skoro w przypadku faktury rozliczeniowej za energię elektryczną jej podstawą jest odczyt rzeczywistych wskazań licznika powodem wystawienia jest inna przyczyna powstała po dokonaniu sprzedaży. W przypadku gdy faktura korygująca wystawiona jest co do zasady z powodu okoliczności zaistniałych po dokonaniu pierwotnej sprzedaży jest ona rozliczana na bieżąco.

 

Adam Okonkwo

 

Hasła tematyczne: energia elektryczna, podatek od towarów i usług (vat), faktura szacunkowa

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...