Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

16.03.2018

Działalność nieewidencjonowana i Prawo Przedsiębiorców - ewidencja VAT, podatek dochodowy

Ustawa Prawo Przedsiębiorców, już wkrótce wchodząca w życie (czeka na podpis i publikację) wprowadza omawiane przez nas wstępnie przed tygodniem pojęcie działalności nieewidencjonowanej - czyli takiej, która jest całkowicie legalna, ale nie wymaga rejestrowania w ewidencji działalności gospodarczej. Taka aktywność gospodarcza z natury rzeczy słabiej poddaje się kontroli - pojawia się zatem pytanie, w jaki sposób aparat państwowy ma zamiar sprawować nad nią nadzór.

To istotna kwestia nie tylko dla osób, które mają zamiar w ten sposób osiągać przychody, ale również i dla przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność zarejestrowaną i mogą czuć się zaniepokojeni możliwością pojawienia się konkurencji, która już na starcie będzie miała sporą przewagę - wynikającą z braku kontroli i nadzoru.

Jak wskazuje lektura uzasadnienia załączonego do procedowanego wcześniej pakietu ustaw, pomysłodawcy zauważyli ten problem. Czy go skutecznie wyeliminowali? - praktyka pokaże.

Czym jest działalność nieewidencjonowana?

Działalność nieewidencjonowana to działalność, która co prawda nosi wszelkie cechy działalności gospodarczej, ale ze względu na wysokość przychodów, osobę wykonującego działalność i staż nie jest uznawana za działalność gospodarczą w rozumieniu Prawo Przedsiębiorców.

Prawo Przedsiębiorców: Art. 5. 1. Nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

Działalność nieewidencjonowana jest definiowana poprzez trzy przesłanki:

  • podmiotową (tzn. działalność ta jest wykonywana wyłącznie przez osobę fizyczną),

  • przychodową (tzn. przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę) oraz

  • formalną, polegającą na niewykonywaniu przez okres ostatnich 60 miesięcy działalności gospodarczej.

Uwaga

W przepisach wprowadzających Prawo Przedsiębiorców znajduje się przepis przejściowy stanowiący, iż przepisy o działalności nieewidencjonowanej stosuje się również do działalności wykonywanej przez osoby, które w okresie 1 roku przed dniem wejścia w życie ustawy nie były wpisane do CEIDG lub które zostały wykreślone z CEIDG więcej niż 1 rok przed dniem wejścia w życie ustawy - nawet jeżeli w okresie ostatnich 60 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy wykonywały działalność gospodarczą.

Obowiązki wobec konsumentów - przedsiębiorca, czy też nie?

W rozumieniu Prawa Przedsiębiorców osoba fizyczna wykonująca działalność nieewidencjonowaną przedsiębiorcą nie jest. Pamiętajmy jednak, że w polskim prawie istnieje wiele definicji przedsiębiorcy i działalności gospodarczej. Jeżeli więc prowadzący działalność spełni przesłanki wynikające z Kodeksu Cywilnego - będzie przedsiębiorcą w jego rozumieniu - i jako taki będzie miał wszystkie obowiązki (i prawa) przewidziane w Kodeksie Cywilnym dla przedsiębiorców. Będą go oczywiście również obowiązywać przepisy adresowane do przedsiębiorców w innych aktach prawnych, odwołujących się do kodeksowej definicji przedsiębiorcy - również te, dotyczące relacji z konsumentami.

Kodeks Cywilny - wyciąg

Przedsiębiorcy i ich oznaczenia

Art. 43.1 Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Art. 432 § 1. Przedsiębiorca działa pod firmą.
§ 2. Firmę ujawnia się we właściwym rejestrze, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. 

Art. 433 § 1. Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.
§ 2. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia.

Art. 434 Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

Art. 435 § 1. Firmą osoby prawnej jest jej nazwa.
§ 2. Firma zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, które może być podane w skrócie, a ponadto może wskazywać na przedmiot działalności, siedzibę tej osoby oraz inne określenia dowolnie obrane.
§ 3. Firma osoby prawnej może zawierać nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, jeżeli służy to ukazaniu związków tej osoby z powstaniem lub działalnością przedsiębiorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej śmierci – zgody jej małżonka i dzieci.
§ 4. Przedsiębiorca może posługiwać się skrótem firmy. Przepis art. 432 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 436 Firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie „oddział” ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę.

Art. 437 Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przekształcenia osoby prawnej można zachować jej dotychczasową firmę z wyjątkiem określenia wskazującego formę prawną osoby prawnej, jeżeli uległa ona zmianie. To samo dotyczy przekształcenia spółki osobowej.

Art. 438 § 1. W przypadku utraty członkostwa przez wspólnika, którego nazwisko było umieszczone w firmie, spółka może zachować w swej firmie nazwisko byłego wspólnika tylko za wyrażoną na piśmie jego zgodą, a w razie jego śmierci – za zgodą jego małżonka i dzieci.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku kontynuowania działalności gospodarczej osoby fizycznej przez inną osobę fizyczną będącą jej następcą prawnym.
§ 3. Kto nabywa przedsiębiorstwo, może je nadal prowadzić pod dotychczasową nazwą. Powinien jednak umieścić dodatek wskazujący firmę lub nazwisko nabywcy, chyba że strony postanowiły inaczej.

Art. 439 § 1. Firma nie może być zbyta.
§ 2. Przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania ze swej firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd.

Art. 4310 Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia.

Kontrola i nadzór

Jak zauważyli projektodawcy, działalność nieewidencjonowana bez wprowadzenia dodatkowych regulacji rodziłaby ryzyko wzrostu szarej strefy i działań pozornych. Zapobiegać mają temu przepisy art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dotyczące podmiotów powiązanych) oraz wykorzystanie już istniejących przepisów ustawy o podatków od towarów i usług.

Działalność nieewidencjonowana i ewidencja dla celów zwolnienia z VAT

Ustawa o podatku od towarów i usług ma własną definicję działalności gospodarczej. Obejmuje ona również osoby, które będą - zgodnie z nową ustawą - prowadziły działalność nieewidencjonowaną. W konsekwencji osoby te uznane będą za podatników podatku VAT (jeśli będą oczywiście spełniać pozostałe ustawowe warunki).

Ustawa o VAT przewiduje zwolnienie podmiotowe dla osób, nieprzekraczających limitu przychodów (art. 113), a żadna z osób prowadzących działalność nieewidencjonowaną tych limitów nie przekroczy, - ale jednocześnie w art. 109 zobowiązuje korzystających ze zwolnienia podatników do prowadzenia dziennej, uproszczonej ewidencji sprzedaży. I ta właśnie ewidencja ma stanowić w założeniu projektodawców główne narzędzie służące do kontroli legalności działań w zakresie działalności nieewidencjonowanej.

Opodatkowanie dochodów z działalności nieewidencjonowanej podatkiem dochodowym

Do ustawy o podatku dochodowym w art. 20 wprowadza się przepisy określające, do jakich przychodów należy zaliczać przychody z działalności ewidencjonowanej.

„1ba. Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.”

Tak więc dochód z działalności nieewidencjonowanej będzie ustalony na zasadach ogólnych - przewidzianych dla przychodów z innych źródeł i rozliczony w zeznaniu rocznym przez prowadzącego tę działalność.

Co istotne, do przychodów tych zaliczy się również niektóre przychody osiągnięte po przekroczeniu limitu.

„1bb. W razie przekroczenia limitu przychodu należnego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, uznaje się, że podatnik, poczynając od dnia złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – poczynając od dnia następującego po dniu, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu, uzyskuje przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

1bc. Przychody osiągnięte w okresie od dnia, w którym przekroczono limit określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – do dnia, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu, zalicza się do przychodów, o których mowa w ust. 1ba.”

Co w praktyce oznaczają powyższe zapisy?

Przekroczenie limitu powoduje automatycznie uznanie działalności za działalność gospodarczą. Jednak przedsiębiorca ma 7 dni na złożenie wniosku o wpisanie do CEIDG. Zanim to zrobi, jego przychody nadal będą stanowiły przychody z innych źródeł. W tym okresie przedsiębiorca nie musi prowadzić dodatkowych ewidencji - czyli np. PKPIR. Ale po przekroczeniu tego terminu wszystkie przychody uznawane są już za przychody z działalności gospodarczej - ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Wprowadzenie przepisów dotyczących działalności nieewidencjonowanej ma również swoje przełożenie na kwestie związane ze składkami na ubezpieczenie społeczne. Napiszemy o tym w kolejnej części cyklu, poświęconego działalności nieewidencjonowanej.

Redakcja podatki.biz (RG)

Czytaj również: Nowa instytucja - Działalność nieewidencjonowana: podstawowe zasady

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz