14.08.2014: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Diety i podróże służbowe przedsiębiorców a koszty podatkowe

Osoby fizyczne, prowadzące działalność gospodarczą, mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodu wartości diet za czas podróży służbowych w ramach określonego limitu, tj. do wysokości diet przysługujących pracownikom. Czy jednak każdy wyjazd będzie podróżą służbową? Sprawdźmy.

Rozliczanie diet podróżnych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą było przedmiotem interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 16 lipca 2014 r., nr ITPB1/415-518/14/AK. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o jej wydanie wynikało, że podatniczka-wnioskodawczymi wykonuje wolny zawód w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy zawartej ze szpitalem.  W ramach tej umowy świadczy usługi udzielania świadczeń zdrowotnych polegających na pełnieniu dyżurów dwunasto- lub dwudziestoczterogodzinnych, zależnie od potrzeb podmiotu leczniczego określonych grafikiem dyżurów ustalanym przez podmiot leczniczy. Do miejsca wykonywania działalności dojeżdża z miejsca zamieszkania samochodem stanowiącym środek trwały. Wnioskodawczyni wskazała, że adres stałego miejsca wykonywania działalności to adres miejsca zamieszkania. We wpisie do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres głównego miejsca wykonywania działalności wskazany był natomiast adres szpital, czyli inny niż adres zamieszkania. Podatniczka nie wiedziała, czy ma prawo naliczać diety  w związku z dojazdem do miejsca, w którym świadczy swoje usługi i czy może zaliczać je do kosztów uzyskania przychodów.

Ogólna definicja kosztów uzyskania przychodów

Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Oznacza to, że zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione kryteria wynikające z wyżej wymienionego przepisu.

Rozliczanie kosztów podróży służbowych

Regulacje prawne dotyczące zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztów podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących zawarte zostały w art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących – w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.

Organ podatkowy wyjaśnił, że tymi odrębnymi przepisami, o których mowa wyżej jest obowiązujące od 1 marca 2013 r. rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167).

Zaliczenie diety do kosztów

Zdaniem dyrektora Izby Skarbowej na podstawie powołanych przepisów stwierdzić należy, że aby osoba prowadząca działalność gospodarczą mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość diet z tytułu podróży służbowych, podróż musi:

  • być związana z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  • służyć osiągnięciu przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów,
  • a wysokość diety musi mieścić się w granicach limitu określonego w odrębnych przepisach.

Podróż służbowa w przepisach podatkowych

Organ podatkowy zwrócił uwagę, że w przepisach prawa podatkowego pojęcie podróży służbowej nie zostało zdefiniowane. Definicja podróży służbowej pracownika została natomiast zawarta w art. 775 § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem za podróż służbową uznaje się wykonywanie na podstawie polecenia pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy. Podkreślić jednak należy odmienny charakter regulacji w przypadku pracownika i osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Pracownikowi cel podróży służbowej określa pracodawca w poleceniu odbycia podróży służbowej, natomiast w odniesieniu do przedsiębiorcy, istotnym kryterium dla uznania wyjazdu za podróż służbową winno być ustalenie czy wyjazd ma bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zdaniem dyrektora Izby Skarbowej odesłanie art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o PIT, do pojęcia pracownika może mieć zastosowanie jedynie w kontekście ograniczenia wysokości diety z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą, nie zaś samej zasady dopuszczalności zastosowania tego przepisu do wymienionych w nim podmiotów. Z powyższej regulacji prawnej wynika zatem konieczność wyłączenia z kosztów podatkowych wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą, ale tylko w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom. Oznacza to, że osobom tym przysługuje prawo uwzględniania w kosztach uzyskania przychodu wartości diet za czas podróży służbowych w ramach określonego limitu, tj. do wysokości diet przysługujących pracownikom. Powołane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmując swoją dyspozycją sytuacje odbywania podróży służbowych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, nie przewidują do tej kategorii podatników żadnych wyłączeń o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym, wobec tego nieuprawnione jest różnicowanie osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą według rodzaju tej działalności.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił na koniec, że problematyka dotycząca podróży służbowych, odbywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej znalazła odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Orzecznictwo ukształtowało w tym zakresie jednolitą linię rozstrzygnięć wskazując, iż nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że jedynie podróże mające na celu czynności incydentalne spełniają wymogi podróży służbowych, natomiast realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności nie wchodzi w zakres podróży służbowych.

Krzysztof Koślicki

Hasła tematyczne: koszty uzyskania przychodów, działalność gospodarcza, podróż służbowa, przedsiębiorca, delegacja, dieta, limit

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...