Oferta

Kancelaria Prawna Skarbiec zbudowała swoją pozycję oferując usługi, które nie miały dotychczas odpowiednika na polskim rynku,łączące ze sobą doradztwo prawne, podatkowe i finansowe oraz usługi z zakresu prowadzenia księgowości i outsourcingu obsługi kadrowo płacowej.

 


Do najważniejszych usług Kancelarii należą:

  • ochrona majątku przed przyszłymi wier-
    zycielami
  • rejestracja spółek za granicą i zarządza-
    nie nimi
  • zmiana rezydencji podatkowej
  • reprezentacja w sporach dotyczących zajęcia majątku przez fiskusa
  • reprezentacja i obrona w postępowani-
    ach karnych
  • wsparcie w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych
  • prowadzenie postępowań restruktury-
    zacyjnych i upadłościowych
  • sukcesja majątku i planowanie spadkowe

 

Chętnie podejmujemy wyzwanie również wtedy, gdy w grę wchodzą przypadki bezprawia urzędniczego, widmo upadłości firmy, obawa przed oszustwem ze strony kontrahentów (np. karuzele podatkowe). Prowadzimy także w Polsce i za granicą działania operacyjne związane z poszukiwaniem majątku nieuczciwych dłużników.

 

najbliższeszkolenia

Artykuły

15.06.2021

Rekompensata, odstępne i odszkodowanie z perspektywy VAT

Stosunki gospodarcze pomiędzy stronami mogą przewidywać różnego rodzaju postanowienia na wypadek niespełnienia świadczenia, powstrzymania się od dokonania świadczenia czy nienależytego wykonania świadczenia. Sądy administracyjne jednoznacznie wskazują, że o charakterze danego świadczenia nie decyduje jego nazwa, lecz istotne z punktu widzenia prawa podatkowego cechy. Dlatego ważne jest zrozumienie istoty i charakteru świadczeń. Poniżej wskażemy, jak organy podatkowe podchodzą do opodatkowania VAT takich instytucji jak rekompensata, odstępne i odszkodowanie. Wszystkie te instytucje muszą być analizowane indywidualnie, ponieważ w każdej sytuacji charakter tych świadczeń może się różnić. W niektórych przypadkach istotne z perspektywy opodatkowania VAT jest także to, czy doszło do spełnienia świadczenia głównego.

Odstępne a VAT

Zgodnie z kodeksem cywilnym (art. 396) z odstępnym mamy do czynienia w przypadku, gdy w umowie zastrzeżono, że jedna lub obie strony mogą od niej odstąpić za zapłatą określonej sumy.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że należy odróżnić dwie sytuacje. Pierwsza została opisana przez NSA w wyroku z 13 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 1382/17, gdzie NSA wskazał, że odstępne jest rodzajem rekompensaty za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej. W tym przypadku wypłata odstępnego nastąpiła przed wykonaniem umowy i w ocenie NSA była to realizacja jednostronnego uprawnienia strony.

Z kolei w przypadku zapłaty odstępnego w sytuacji, gdy umowa jest już realizowana, to sądy administracyjne stoją na stanowisku, że ten rodzaj wypłaty stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę. Tytułem przykładu można wskazać sprawę rozstrzygniętą wyrokiem NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. I FSK 794/16, gdzie NSA odstępne za wcześniejsze rozwiązanie umowy potraktował jako świadczenie usługi na rzecz drugiej strony.

Odszkodowanie a VAT

Kolejna kategoria świadczeń to odszkodowanie, czyli świadczenie należne poszkodowanemu za wyrządzenie szkody przez inny podmiot. Odszkodowanie nie jest więc ani zapłatą za dokonaną dostawę towarów, ani za świadczone usługi. Jest to świadczenie o charakterze kompensacyjnym, którego głównym celem jest wyrównanie szkody poniesionej wskutek powstania określonego zdarzenia. Odszkodowanie może wynikać z ustawy (np. odpowiedzialność za działania pracownika) albo z umowy.

NSA w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. I FSK 1283/15, wskazał, że cechą charakterystyczną odszkodowania jest brak wzajemności świadczeń. Oznacza to, że o odszkodowaniu możemy mówić w sytuacji, gdy na skutek zaistnienia pewnych zdarzeń jedna ze stron jest zobowiązana do wypłaty określonego świadczenia drugiej. W związku z powyższym odszkodowania pełniące jedynie funkcję wynagrodzenia za wyrządzone szkody i straty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, czyli nie powinny być dokumentowane fakturą. Mogą być dokumentowane notami księgowymi albo innym dokumentem.

Rekompensata a VAT

Od powyższego pojęcia „odszkodowania” należy odróżnić pojęcie „rekompensaty”, czyli świadomej rezygnacji z określonego rodzaju świadczeń w zamian za odszkodowanie. Pojęcie „rekompensaty” nie jest zdefiniowane w prawie. W związku z powyższym jego znaczenie może wynikać z umów oraz innych stosunków prawnych pomiędzy stronami. Zasadniczym celem rekompensaty jest wynagrodzenie drugiej stronie transakcji strat. W takim zakresie pojęcie „rekompensaty” jest bardzo podobne do klasycznego odszkodowania i może być z nim często mylone przez podatników. Warto tu zwrócić uwagę na stanowisko NSA w zakresie rekompensaty z tytułu świadczenia usług przewozu. NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. I FSK 1673/16, stwierdził, że rekompensaty wypłacane spółce przez gminę nie stanowią wynagrodzenia za usługi, lecz są wyrównaniem dochodowości spółki po zredukowaniu cen biletów za transport przez radę gminy. W takim przypadku rekompensata ma charakter bardzo podobny do odszkodowania i nie podlega przepisom ustawy o VAT.

W praktyce występują również rekompensaty będące wynagrodzeniem za powstrzymanie się strony transakcji od dokonania określonych czynności. Ustawodawca z pojęciem „świadczenia usług” zrównał każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów. Dodatkowo w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, aby rozwiać wątpliwości, ustawodawca wskazał, jakie czynności należy rozumieć także jako świadczenie usług. Wśród tych czynności znajduje się zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji. Przykładem może być tutaj rekompensata wypłacana w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy, która stanowić może wynagrodzenie wypłacane stronie za wyrażenie zgody na rozwiązanie umowy, będące w praktyce częścią czynszu należnego do końca umowy. Taka sytuacja była przedmiotem oceny Dyrektora KIS w ramach interpretacji z dnia 6 marca 2018 r., sygn. 0114-KD1P1-3.4012.33.2018.1.KC, gdzie organ podatkowy stwierdził, że tego rodzaju rekompensaty podlegają opodatkowaniu VAT.

 

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

Hasła tematyczne: odstępne, odszkodowanie, rekompensata, podatek od towarów i usług (vat)

poprzednie artykuły

  Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego jest jedną z kluczowych zasad systemu podatku VAT. Należy zwrócić uwagę, że prawo to przysługuje podatnikowi w zakresie w jakim nabywane towary i usługi wykorzystywane są do działalności opodatkowanej z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie. W związku z taką konstrukcją przepisu podatnicy zastanawiają się czy podatek VAT od wydatków na towary i usługi poniesione przed rejestracją dla potrzeb tego podatku może być odliczony już po dokonaniu rejestracji. Tematyką tą zajął się ostatnio Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.62.2022.2.KP.   więcej »

  W przypadku bezskutecznej egzekucji z majątku spółki z o.o. lub akcyjnej za jej zaległości podatkowe całym swoim majątkiem odpowiadają członkowie zarządu, jeśli w zawiniony sposób, we właściwym czasie, nie zgłoszą wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, lub nie zostanie otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, lub nie nastąpi zatwierdzenie układu. Prezesi i inni członkowie zarządów spółek zadają sobie pytanie – kiedy jest ten „właściwy czas” na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i uwolnienie się od odpowiedzialności majątkowej za długi przedsiębiorstwa?   więcej »

  Ulga badawczo-rozwojowa jest atrakcyjnym instrumentem podatkowym, pozwalającym na znaczne obniżenie zobowiązania podatkowego. Polski Ład dodatkowo uatrakcyjnił tę ulgę poprzez umożliwienie połączenia jej z ulgą IP box oraz zwiększenie do 200% możliwości odliczenia kwoty kosztów kwalifikowanych. Jak każda preferencja, także ulga B+R jest obwarowana szeregiem warunków, co powoduje, że w tym zakresie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał już setki indywidualnych interpretacji podatkowych. Jakie jest najbardziej aktualne stanowisko organów podatkowych w tym zakresie?   więcej »

  W świecie niestabilnej i coraz mniej przewidywalnej gospodarki coraz częściej sięgamy po sprawdzone na rynku wymiany towarowo-pieniężnej instrumenty. Jednym z takich instrumentów jest złoto. W ciągu ostatnich dziesięcioleci „władcy pieniądza” zrobili wiele, aby wyrzucić złoto ze świata finansów i zastąpić je dolarem.   więcej »

  Samo złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, czy o odroczenie płatności nie ma wpływu na możliwość jej egzekwowania. Tak wynika z wyroku sądu (NSA o sygn. akt III FSK 440/21). Orzeczenie NSA świadczy o tym jak ważne jest dochowanie terminów w postępowaniu administracyjnym. Zbyt późne działania, podejmowane często „po fakcie” mogą nie przynieść oczekiwanych skutków.   więcej »

Struktura organizacyjna grup kapitałowych ewoluuje wraz z rozwojem firmy, co wymusza naturalne procesy restrukturyzacyjne. Każdy proces restrukturyzacji niesie za sobą określone konsekwencje podatkowe, które należy przeanalizować zanim grupa podejmie decyzję o reorganizacji. Jednym z takich przykładów jest sytuacja transgranicznego zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która została zabezpieczona w ramach interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23.02.2022 r. o nr 0113-KDIPT1-2.4012.903.2021.1.AM. więcej »

Zawyżanie podatków od nieruchomości jest nagminne. Wynika najczęściej z rozbieżności interpretacyjnych co do kwalifikacji danego obiektu jako gruntu, budynku czy budowli, a w przypadku przedsiębiorców istotne jest też, czy nieruchomość służy prowadzeniu działalności gospodarczej. Należne podatnikom nadpłaty sięgają niekiedy nawet kilkuset tysięcy złotych, można je jednak odzyskać. więcej »

Najnowszy projekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości przewiduje podwyższenie górnych granic zagrożenia sankcjami grzywien i więzienia za wybrane przestępstwa skarbowe. Jak tłumaczy ministerstwo, celem zaostrzenia kar jest lepsze zabezpieczenie interesów finansowych budżetu państwa. więcej »

Finansowa wojna Rosji z Zachodem  Sankcje Zachodu wobec Rosji, spowodowane jej inwazją na Ukrainę były szybkie i druzgocące. W ciągu półtora miesiąca, licząc od dnia rozpoczęcia wojny, konsekwentnie nazywanej przez Rosję „operacją specjalną”, wprowadzono ponad 5,3 tys. ograniczeń wobec Moskwy. Ograniczenia w szczególności dotknęły sektor bankowy, energetykę i handel. Wiele międzynarodowych firm ogłosiło wycofanie się z Federacji Rosyjskiej. W geopolitycznej rozgrywce z Rosją, Zachód użył między innymi bardzo bolesnej dla tego kraju broni finansowej. Kraje zachodnie zablokowały prawie połowę rosyjskich rezerw złota i walut. więcej »

Polscy rezydenci podatkowi są zobligowani do rozliczenia się z całości dochodów osiąganych zarówno w kraju, jak i za granicą. Międzynarodowa Konwencja MLI kilka lat temu narzuciła zmiany w sposobach rozliczeń przychodów zagranicznych, a od tego roku obowiązuje ograniczenie w stosowaniu tzw. ulgi abolicyjnej dla dochodów osiągniętych w 2021 r. Jakie są nowe zasady opodatkowania? więcej »