13.02.2012: Składki ZUS: ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FGŚP

Nieściągalne wierzytelności – ulga na złe długi w VAT

Wielu przedsiębiorców boryka się z problemem nieterminowego regulowania należności przez kontrahentów, a nawet z wyegzekwowaniem należnego im wynagrodzenia. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług dają przedsiębiorcy możliwość skorygowania podatku należnego, jednak pod warunkiem uprawdopodobnienia nieściągalności należności oraz po spełnieniu szeregu wymogów określonych w regulacjach prawnych.

Przepisy dotyczące tzw. ulgi na złe długi zostały po raz pierwszy wprowadzone do ustawy o podatku od towarów i usług w 2005 roku i od tego czasu ulegały pewnym zmianom. Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 89a ustawy o VAT podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona.

Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, jeżeli nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego na fakturze lub w umowie.

Warunki do spełnienia

Aby skorygować rozliczenia z tytułu VAT należnego, trzeba spełnić szereg innych warunków wskazanych w ustawie o VAT.

Podatnik może skorygować VAT należny, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

  • dostawa towaru lub świadczenie usług są dokonane na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego albo w trakcie likwidacji,
  • wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,
  • wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
  • wierzytelności nie zostały zbyte,
  • od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona,
  • wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Ważne ograniczenia

Art. 89a ust. 7 ustawy o VAT ogranicza możliwość korekty VAT należnego, w sytuacji gdy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem zachodzą związki określone w art. 32 ustawy o VAT, tj. gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze albo kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym bądź z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze albo kontrolne u kontrahentów.

Ustawa o VAT precyzuje, że przez powiązania rodzinne rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia, natomiast za powiązania kapitałowe uważa się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio albo pośrednio takim prawem.

Moment dokonania korekty

W zakresie momentu dokonania korekty art. 89a ust. 3 ustawy o VAT wskazuje, że korekta po stronie wierzyciela następuje „na bieżąco”, tj. w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 14-dniowy termin od otrzymania przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego.

Korekta podatku VAT należnego nie może jednak nastąpić wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze dokonania korekty. Warunkiem dokonania korekty jest bowiem uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika ww. zawiadomienia.

W praktyce może się zdarzyć, że dłużnik ureguluje część należności po upływie terminu określonego w przepisach i po skorygowaniu przez wierzyciela VAT należnego. W takiej sytuacji art. 89a ust. 4 ustawy o VAT stwierdza, że wierzyciel jest obowiązany zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. Natomiast w razie częściowego uregulowania należności podatek VAT należny zwiększa się w odniesieniu do tej zapłaconej części.

Ponadto ustawa o VAT wprowadza obowiązek dołączenia do deklaracji podatkowej, w której podatnik dokonuje korekty VAT należnego, zawiadomienia do urzędu skarbowego o fakcie dokonania korekty wraz z podaniem kwot korekty podatku należnego. Dodatkowo, w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty podatku należnego, podatnik obowiązany jest zawiadomić dłużnika o tej czynności, a kopia zawiadomienia wysłanego do dłużnika powinna zostać przesłana do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika dokonującego korekty VAT należnego.

Obowiązki dłużnika

Przepisy ustawy o VAT, dając wierzycielowi prawo do skorygowania VAT należnego, nakładają również na dłużnika obowiązek określonego postępowania, w sytuacji gdy wierzyciel skorzysta ze swoich uprawnień.

W myśl art. 89b ustawy o VAT, jeżeli dłużnik otrzyma zawiadomienie przesłane przez wierzyciela i nie ureguluje należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku – do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia.

W razie gdy dłużnik dokona częściowego uregulowania należności przed upływem określonego terminu, korekta VAT naliczonego dotyczy podatku przypadającego na nieuregulowaną część należności.

Dodatkowo, w przypadku gdy dłużnik ureguluje należności, w całości lub części, po dokonaniu korekty rozliczeń VAT, ma on prawo do zwiększenia kwoty odpowiedniej kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano.

Michał Wójcik

Hasła tematyczne: vat, wierzytelności, ulga na złe długi vat, długi, dłużnik, wierzyciel

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...