Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Rachunkowość: PKPiR | Pełna księgowość | Ewidencje podatkowe i księgowe

03.10.2006

Pełna księgowość (5) - Plan kont i jego rola

Kolejnym zagadnieniem istotnym w praktyce księgowych prowadzących księgi handlowe jest plan kont. Celem dzisiejszego artykułu jest przedstawienie państwu problemów z tym tematem związanych. A w szczególności odpowiedź na następujące pytania: czym jest zakładowy plan kont, jakie jest jego zadanie, na kim ciąży obowiązek jego opracowania , jakie elementy winien zawierać?

Otóż plan kont jest to usystematyzowany wykaz nazw i symboli kont przeznaczonych do rejestrowania operacji gospodarczych zachodzących w jednostkach organizacyjnych prowadzących księgi handlowe, którego integralną częścią jest komentarz z którego wynikają wzajemne powiązania kont. Opracowanie planu kont jest związane z przymusem ustawowym zawartym w art. 10 ust. 1 pkt 3a ustawy o rachunkowości.

Jak jednak sygnalizowałam w poprzednich artykułach ustawa o rachunkowości nie jest zbiorem dowolnie wymyślonych obowiązków, zawiera normy ukształtowane przez wielowiekowe doświadczenia księgowych. Jednym z zadań jakie stoją przed księgowością jest jasne i czytelne przedstawienie posiadanych przez jednostkę składników majątkowych, źródeł ich finansowania oraz zachodzących w nich zmian. Trudno byłoby ten cel osiągnąć nie sprecyzowawszy uprzednio zasad według jakich dokonywane są zapisy księgowe.

Niejednokrotnie w literaturze dotyczącej rachunkowości plan kont określany jest formalną strukturą rachunkowości, pozwala on bowiem, poprzez uporządkowanie wykazu kont według grup (zespołów) oraz komentarz określający zasady ich funkcjonowania a także wzajemne ich powiązania na jasne odwzorowanie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Jest on fundamentem na którym opiera się codzienna praca księgowych oraz pomocą dla tych, którzy analizują sprawozdania finansowe. Poniżej przedstawiam Państwu jak pogrupowane są zespoły wzorcowego planu kont

Zespół

Co ewidencjonuje

Zadanie

0

Majątek trwały

Odzwierciedlenie wartości początkowej i korygujących ją odpisów umorzeniowych, odpisów z tytułu trwałej utraty wartości poszczególnych składników majątku trwałego a w szczególności środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, inwestycji długoterminowych i środków trwałych w budowie

1

Środki pieniężne i rachunki bankowe

Odzwierciedlenie operacji pieniężnych w zakresie środków płatniczych przechowywanych w kasach i gromadzonych na rachunkach bankowych. Wykazywanie zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych. Wykazywanie operacji i stanów w zakresie krótkoterminowych aktywów finansowych takich jak: akcje, udziały obce, bony skarbowe i inne instrumenty kapitałowe emitowane przez jednostkę

2

Rozrachunki i roszczenia

Ewidencja wszystkich (krajowych i zagranicznych) rozrachunków z kontrahentami, rozrachunków publicznoprawnych, rozrachunków z pracownikami oraz odpisów aktualizujących wartość należności.

3

Materiały i towary

Rozliczanie zakupu: materiałów, towarów, robót i usług oraz zakupów rzeczowych aktywów trwałych i aktywów finansowych.

Ustalanie stanów magazynowych materiałów i towarów zarówno stanowiących własność jednostki, jak też przechowywanych zapasów obcych

4

Koszty wg rodzaju i ich rozliczenie

Ujmowanie kosztów prostych, wg rodzaju poniesionego kosztu ponoszonych przez jednostkę w okresie sprawozdawczym bez względu na to czy zostaną zaliczone do kosztów bieżącego okresu, czy do przyszłych okresów sprawozdawczych.

5

Koszty wg typów działalności i ich rozliczenie

Ewidencja i rozliczanie kosztów wg poszczególnych rodzajów działalności ( wg miejsc powstawania) a w szczególności wyodrębnienie kosztów działalności podstawowej, pomocniczej, działalności bytowej, kosztów zarządu

6

Produkty i rozliczenia międzyokresowe

Ewidencja produktów i półfabrykatów zakupionych przez jednostkę, odchyleń od cen ewidencyjnych i odpisów aktualizujących wartość zapasów produktów, rozliczeń międzyokresowych kosztów operacyjnych i finansowych,

7

Przychody i koszty uzyskania przychodów

Ewidencja przychodów działalności jednostki oraz kosztów poniesionych na ich osiągnięcie, przychodów i kosztów finansowych, pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, zysków i strat nadzwyczajnych, wytworzonych produktów i świadczeń na potrzeby własne jednostki wg kosztu ich wytworzenia, zmiany stanu produktów

8

Kapitały(fundusze), fundusze specjalne, rezerwy i wynik finansowy

Ewidencja kapitałów. Funduszy specjalnych, rezerw na przyszłe zobowiązania i straty, rozliczeń międzyokresowych przychodów, wyniku finansowego, podatku dochodowego innych obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego, rozliczeń wyniku finansowego.

Celowo wprowadziłam powyżej pojęcie wzorcowego planu kont. Początkowo bowiem ewidencja księgowa prowadzona była przez jednostki na podstawie planów kont opracowywanych wewnątrz nich samych, co było przyczyną istnienia dużych rozbieżności zarówno w numeracji kont jak też zasadach ich funkcjonowania. W efekcie utrudniona była wymiana informacji pomiędzy księgowymi oraz czytanie sprawozdań finansowych przez jednostki zainteresowane. Z czasem w celu ujednolicenia zasad grupowania operacji gospodarczych oraz zmniejszenia nakładów pracy z tym związanych zaczęto normalizować systemy kont. Nazwano je wzorcowymi planami kont. Element ten uwzględnia również wspomniana powyżej ustawa o rachunkowości, która w art. 83 ust 1 dozwala na ich stosowanie. Ponieważ jednak do chwili obecnej minister właściwy do spraw finansów publicznych nie opracował takiego planu kont dla jednostek prowadzących działalność gospodarczą, jedynym wyjściem jest korzystanie z planów kont opracowywanych przez organizacje zawodowe księgowych lub też specjalizujące się w tej tematyce firmy doradcze.

Reasumując, wzorcowy plan kont to:

- wspólny język księgowych ułatwiający porozumiewanie się księgowych w trakcie pracy oraz analizy sprawozdań księgowych

- abecadło sposobów księgowania typowych operacji gospodarczych

- zbiór porad opracowanych przez fachowców pozwalający na zmniejszenie wysiłku przy opracowywaniu planu kont niezbędnego w każdej jednostce

Zakładowy plan kont zgodnie z art. 4 ust. 5 oraz art. 10 ust. 2 ustawy o rachunkowości ustala i aktualizuje kierownik jednostki. W praktyce jednak cała praca z tym zadaniem związana skupia się na osobie głównego księgowego, który może przyjąć określony wzorcowy plan kont za obowiązujący w całej rozciągłości w firmie której księgi prowadzi. Może też dokonać jego modyfikacji uwzględniając specyfikę jednostki, lub też opracować własny zakładowy plan kont. Zawsze jednak musi pamiętać o tym, żeby zawierał informacje niezbędne do podejmowania decyzji przez organy właścicielskie oraz kontrolne.

Bogumiła Iwona Sorgowicka - doradca podatkowy

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz