10.04.2007:

ABC faktoringu (3) - Podstawowe cechy, porównanie z innymi sposobami zabezpieczania płynności

Nie ma jednego, najlepszego rozwiązania dla wszystkich przedsiębiorstw. Najbardziej bezpieczny jest faktoring pełny, jednak wiąże się on z wyższymi kosztami. Przyjęte rozwiązanie powinno zależeć od specyfiki firmy oraz charakterystyki jej partnerów handlowych

 

1. Faktoring jako usługa obrotu wierzytelnościami

Faktoring to usługa umożliwiająca szybkie finansowanie należności z odroczonym terminem płatności. Do przeprowadzenia transakcji potrzebne są trzy strony: faktor (firma faktoringowa), faktorant (podmiot przedstawiający faktury do wykupu), dłużnik (podmiot, który ma zapłacić za towar lub usługę na podstawie wystawionej faktury).

Faktorant, chcąc szybciej odzyskać swoje należności, zwraca się do firmy faktoringowej. Po przedstawieniu jej faktur otrzymuje zaliczkę w wysokości na przykład 80 % wartości brutto faktur. Ściągnięciem należności od dłużnika zajmuje się potem firma faktoringowa. Po odzyskaniu pieniędzy zwraca pozostałą część faktorantowi. Faktor za swoje usługi pobiera prowizję. Z reguły składa się ona z dwóch części: stałej kwoty, liczonej w procentach od wartości wykupionej faktury oraz kwoty zmiennej, zależnej od długości okresu finansowania. Druga część opłaty ustalana jest z reguły na bazie stawki WIBOR.

2. Kryteria wyboru formy faktoringu

Faktoring pozwala zarządzać całym portfelem należności klienta, co minimalizuje ryzyko strat z tytułu niespłaconych faktur. Firmy faktoringowe świadczą także inne usługi, np. gromadzą informacje o wypłacalności podmiotów gospodarczych.

Właściciele małych i średnich przedsiębiorstw powinni dokładnie przeanalizować, jakiego rodzaju usługi będą dla nich najbardziej odpowiednie. Przedstawiciele firm faktoringowych zapewniają, że elastycznie podchodzą do potrzeb klientów, najlepiej jednak samemu najpierw zorientować się, na co w ogóle można liczyć.

Nie dla wszystkich firm opłacalny będzie faktoring pełny. Wszystko zależy od charakteru partnerów biznesowych. Raczej nie warto korzystać z faktoringu pełnego wtedy, gdy prowadzi się interesy z liczną grupą kontrahentów, do których ma się zaufanie i o których wie się, że płacą (choć czasem z opóźnieniem). Tacy odbiorcy pasują idealnie do usługi faktoringu niepełnego. Około 80 % firm korzystających z faktoringu zainteresowanych jest głównie funkcją finansową tej usługi.

Jednak małe i średnie przedsiębiorstwa powinny korzystać z faktoringu pełnego. Polega on na tym, że firma faktoringowa przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności dłużnika oraz kompleksowo zajmuje się należnościami. Faktoring w wersji pełnej daje dużo większy komfort, ponieważ zwalnia przedsiębiorcę z konieczności śledzenia przeszłości kontrahentów. Małe i średnie firmy najczęściej nie mają ani wystarczających sił, ani możliwości sprawdzenia wiarygodności kontrahentów czy prowadzenia windykacji należności. W razie pojawienia się problemów z dłużnikiem sprawę można oczywiście oddać do sądu i wygrać. Trwa to jednak długo, jest kosztowne i zajmuje wiele cennego czasu.

Dzięki faktoringowi pełnemu funkcja dyscyplinująca zostaje przeniesiona na faktora. Efektem tego są wymierne oszczędności dla drobnych przedsiębiorców. Wielkie firmy mają łatwiejszy dostęp do kredytów bankowych lub mogą korzystać z faktoringu niepełnego (wykorzystując jego funkcję finansującą). Natomiast faktoring pełny jest niejako skrojony na potrzeby niewielkiej firmy. Finansuje jej sprzedaż i zabezpiecza współpracę z kontrahentami. Pozwala także finansować eksport; sprawdzenie kontrahenta zagranicznego i przejęcie ryzyka przez faktora umożliwia firmie uniknięcie większych kłopotów w razie braku płatności. Faktoring w tym znaczeniu jest typową usługą outsourcingową, tak samo jak na przykład księgowość czy usługi porządkowe.

Jak z powyższego wynika faktoring pełny ma wiele zalet, ale wiąże się z wyższymi kosztami. Firma faktoringowa bierze na siebie ryzyko niewypłacalności dłużnika i jednocześnie ubezpiecza się od tego ryzyka w towarzystwie ubezpieczeniowym. W przypadku części małych firm trudno byłoby ubezpieczyć pełną kwotę limitu. Faktoring pełny daje gwarancję uzyskania zapłaty od faktora nawet wtedy, kiedy odbiorca towaru czy usługi nie wywiąże się z zobowiązań. Jednak aby doszło do uruchomienia takiej usługi, faktor musi wystąpić w imieniu klienta o przyznanie limitu kredytowego na każdego odbiorcę. Czasem jest to trudne, ponieważ wysokość limitu szacuje się na podstawie danych finansowych odbiorcy, a w przypadku małych i średnich firm uzyskanie takich danych nierzadko jest niemożliwe. Z faktoringu pełnego najlepiej korzystać wówczas, gdy ma się do czynienia z odbiorcą nowo pozyskanym, działającym poza granicami kraju, lub z odbiorcą strategicznym, z którym obroty są duże.

3. Różnice między faktoringiem a kredytem i cesją

Konstrukcja umowy faktoringu zbliżona jest przede wszystkim do umowy cesji, występują też w niej elementy umowy kredytu bankowego oraz innych umów, w tym np. takich umów nienazwanych jak forfaiting. Umowa faktoringu nie jest jednak żadną z nich. Poniżej prezentuję porównanie z innymi typami umów.

3. 1. Różnice między umową faktoringu a cesją wierzytelności

Podstawowy, choć nie jedyny element konstrukcji umowy faktoringu to cesja wierzytelności. Faktoringu nie da się jednak sprowadzić do cesji, co więcej, to umowa zawierana w zupełnie innym celu niż cesja.

Tabela 1. Różnice między faktoringiem a cesją wierzytelności

Opis

Faktoring

Cesja

Cel umowy

Otrzymanie kwoty należności przed terminem jej zapadalności

Sprzedaż lub zabezpieczenie należności

Przedmiot umowy

Pieniężne należności handlowe

Pieniężna jak i niepieniężna byleby zbywalna należność

Odpłatność

Zawsze odpłatna

Odpłatna lub pod tytułem darmym

Zabezpieczenie należności faktoranta

Służy utrzymaniu płynności finansowej całej firmy

Zawsze służy zabezpieczeniu należności cesjonariusza

Zabezpieczenie należności faktora

Dla faktora zabezpieczeniem jest nie tylko należność ale i wypłacalność dłużnika i faktoranta

 

Usługi dodatkowe

Z reguły występują inne usługi kredytowe oraz inne np. windykacja wierzytelności

Nie występują

3. 2. Różnice między umową faktoringu a kredytem.

Obok licznych zalet w stosunku do klasycznego kredytu bankowego faktoring ma także wady. Poznanie mocnych i słabych jego stron z pewnością przełoży się na wzrost zainteresowania tą formą wspomagania aktywności gospodarczej, która - choć nie najtańsza - może jednak okazać się konkurencyjna wobec kredytu oraz innych metod pozyskiwania kapitału.

Tabela 2 Różnice między umową faktoringu a kredytem

Zalety faktoringu w stosunku do kredytu

Wady faktoringu w stosunku do kredytu

możliwość zaliczenia opłat (odsetki, prowizje, marże) do kosztów uzyskania przychodu,

likwidacja zatorów płatniczych spowodowanych zaległościami odbiorców towarów i usług,

uproszczone procedury,

redukcja wydatków administracyjnych dotyczących windykacji należności,

zmniejszenie nakładów pracy i kosztów związanych z monitorowaniem i egzekwowaniem należności od odbiorców,

przyspieszenie obiegu kapitału obrotowego (poprawa płynności finansowej, generowanie
wyższych zysków),

brak (z reguły) dodatkowych zabezpieczeń majątkowych,

możliwość negocjowania dodatkowych pożyczek i kredytów,

poprawa struktury kapitałowej firmy,

poprawa wskaźników ekonomicznych,

poprawa wizerunku firmy,

możliwość wydłużania odbiorcom terminów płatności, i związana z tym możliwość korzystania z rabatów oferowanych przez dostawców,

dostęp do kompleksowej obsługi prawno inansowej świadczonej przez firmę faktora,

eliminacja ryzyka związanego z niewypłacalnością odbiorców,

brak ograniczeń przy zaciąganiu innych kredytów,

swobodny dostęp do środków w ramach przyznanego limitu,

brak obowiązku wykorzystania środków zgodnie z celem,

przerzucenie kosztów odsetek karnych za zwłokę w zapłacie należności na dłużnika faktoringowego,

brak uprawnień kontrolnych faktora.

wysokie koszty obsługi faktoringu,

osłabienie powiązań faktoranta z klientami;

postrzeganie faktoringu jako oznaki słabości finansowej przedsiębiorstwa,

dublowanie funkcji administracyjnych,

konieczność reorganizacji obiegu dokumentów w firmie.

Zalety kredytu w stosunku do faktoringu

Wady kredytu w stosunku do faktoringu

relatywnie niższe koszty obsługi kredytu,

stosunkowo łatwo odnawialne źródło finansowania.

stałe obciążenie z tytułu zadłużenia,

konieczność spłaty rat i odsetek w sztywnie ustalonych terminach i wysokościach,

konieczność ponoszenia kosztów odsetek karnych za zwłokę w spłacie rat,

negatywny wpływ na strukturę bilansu poprzez wzrost kapitału obcego,

konieczność dokonania zabezpieczeń osobistych i majątkowych,

trudności w pozyskaniu przez podmioty działające krótko na rynku lub nieposiadające wystarczającej wiarygodności kredytowej,

obniżenie wskaźnika płynności, brak wpływu na cykl spływu należności, niekorzystny wpływ na relacje kapitałów własnych do obcych,

obowiązek wykorzystania środków zgodnie z celem umowy,

nabycie uprawnień kontrolnych przez kredytodawcę, konieczność prowadzenia sprawozdawczości dla kredytodawcy w trakcie trwania umowy,

brak dodatkowych usług poza usługą kredytową.

3. 3. Różnice między umową faktoringu a forfaitingiem.

Faktoring czy kredyt nie są jedynymi formami pozyskiwania strumieni pieniężnych, obok nich występuje również m.in. forfaiting. Obok licznych zalet w stosunku do forfaitingu, faktoring ma także wady. Poznanie odmienności tych form pozwoli dokonać lepszego i bardziej przemyślanego wyboru.

Warto wiedzieć

Forfaiting - dyskonto należności terminowych, jest zakupem przez bank wierzytelności terminowych w złotych i walutach obcych, powstałych poprzez realizację dostaw towarów lub usług, według uzgodnionej stopy dyskontowej, z wyłączeniem prawa regresu w stosunku do podmiotu zbywającego.

Dokonywany jest przeważnie w formie dyskonta weksli własnych i trasowanych z awalem bankowym lub bez, oraz akredytyw dokumentowych z odroczonymi terminami płatności.

Podstawowe zalety:

  • zamiana należności terminowych na gotówkę,
  • eliminacja ryzyka handlowego, politycznego i kursowego,
  • brak prawa regresu ze strony banku w stosunku do przedsiębiorcy,
  • możliwość finansowania pełnej wartości kontraktu,
  • możliwość ustalenia z góry stopy dyskonta.

Forfaiting ze względu na strony transakcji można podzielić na krajowy i eksportowy

(na podstawie informacji Fortis Bank i podatki.biz)

Tabela 3 Różnice między umową faktoringu a forfaitingiem

Opis

Faktoring

Forfaiting

Wielkość wykupu

Średnio 80 % wartości należności

100 % wierzytelności

Koszty obsługi

Tańszy

Droższy

Ponoszenie ryzyka niewypłacalności

Faktor lub / i faktorant

Nabywca należności (forfaiter)

Jakich wierzytelności dotyczy

Wierzytelności krótkoterminowe

Wierzytelności średnio- i długoterminowe

Wielkość transakcji wierzytelności

Małe i średnie należności

Duże nalezności

Rodzaje transakcji

Dyskontowa lub zaliczkowa

Dyskontowa

Kto finansuje

Faktor, czasami ubezpieczenie przez ubezpieczyciela

Konsorcja forfaiterów

Forma spłaty wierzytelności

Jednorazowo

Przeważnie ratalnie, rzadko jednorazowo

Usługi dodatkowe

Co najmniej usługa kredytowa

Brak usług dodatkowych

Zabezpieczenia

Nie zawsze wymagane, z reguły osobiste

Zawsze wymagane

 
 
Krzysztof Majczyk, doradca podatkowy, usługowy księgowy, ekonomista

Hasła tematyczne: faktoring, forfaiting

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...