Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Działalność gospodarcza

19.05.2011

Jakie są formy czynności prawnych

Większość czynności prawnych dochodzi do skutku poprzez dochowanie formy zwykłej - np. poprzez złożenie ustnego oświadczenia woli lub poprzez przystąpienie do realizacji określonych działań. Niektóre czynności, z uwagi na swoją wagę lub charakter (np. dotyczące majątku nieruchomego), wymagają formy kwalifikowanej (np. formy pisemnej czy też aktu notarialnego).

Zwykła forma pisemna czynności prawnej jest spełniona, o ile strona takiej czynności złoży własnoręczny podpis w dokumencie pod tekstem zawierającym jej oświadczenie woli. Obowiązek ten dotyczyć może jednej strony czynności prawnej (np. darczyńcy przy darowiźnie), bądź też wszystkich stron (np. stron umowy spółki). Identyczne skutki jak forma pisemna ma forma dokumentu elektronicznego zaopatrzonego w bezpieczny podpis elektroniczny.

Forma pisemna z urzędowo poświadczoną datą

Urzędowe poświadczenie daty w dokumencie oznacza uzyskanie przez dokument pisemny określonego urzędowego stwierdzenia zapewniającego ochronę i skutki wiążące również wobec osób trzecich. Powyższe potwierdzenie uzyskiwane jest poprzez:

  • urzędowe poświadczenie daty na okazanym dokumencie przez notariusza,
  • stwierdzenie dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym – ważne od daty tego dokumentu urzędowego,
  • wzmianka na dokumencie dokonana przez organ państwowy, organ samorządu terytorialnego, albo notariusza – od daty dokonania wzmianki,
  • śmierć jednej z osób podpisanych na dokumencie – od daty śmierci.

Forma pisemna z podpisami notarialnie lub urzędowo poświadczonymi

Dokonanie czynności prawnej w formie dokumentu pisemnego z podpisem poświadczonym polega na umieszczeniu przez notariusza lub powołany organ państwowy odpowiedniej klauzuli stwierdzającej własnoręczność podpisu złożonego przez wskazaną w tej klauzuli osobę. Potwierdzenie własnoręczności podpisu dokonywane jest przede wszystkim przez notariusza, a w niektórych sytuacjach również przez organy jednostek samorządu lub banki.
Forma ta wymagana jest np. przy zbyciu przedsiębiorstwa czy też ustanowieniu na nim prawa użytkowania.

Akt notarialny

Akt notarialny jest osobną kategorią formy czynności prawnych wymaganą przez przepisy szczególne dla specjalnych kategorii czynności (np. sprzedaż nieruchomości, ustanowienie hipoteki, zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, zawiązanie spółki prawa handlowego). Cechą charakterystyczną tej formy czynności prawnych jest konieczność spełnienia specyficznych wymogów określonych w ustawie Prawo o notariacie oraz sporządzanie dokumentu obejmującego czynność przez i przed notariuszem.

Zastępcza forma dla pisma

Forma ta jest przewidziana dla ochrony osób nieumiejących pisać, a umożliwia tym osobom złożenie określonych oświadczeń na piśmie. Złożenie oświadczeń przez taką osobę dokonywane jest poprzez złożenie tuszowego odcisku palca wraz z dopisaniem imienia i nazwiska tejże osoby przez inną osobę. Podobnie, oświadczenie tej osoby wraz z jej tuszowym odciskiem może być potwierdzone przez notariusza, wójta, starostę, marszałka województwa.

Osoba, która nie umie czytać, może złożyć oświadczenie wyłącznie w formie aktu notarialnego.

Elektroniczna forma

Elektroniczna forma czynności prawnej związana jest z wykorzystaniem podpisu elektronicznego przy składaniu oświadczeń w ramach umów zawieranych przez Internet. Podpis składany elektronicznie zweryfikowany ważnym kwalifikowanym certyfikatem jest równoznaczny w skutkach z oświadczeniem złożonym w formie pisemnej. Brak podpisu elektronicznego przy składaniu oświadczeń przez Internet jedynie uprawdopodabnia złożenie oświadczenia i dokonanie czynności prawnej.

Brak dochowania formy czynności prawnej

Przepisy prawa przewidują różne skutki niedochowania formy czynności prawnej. W przypadku formy zastrzeżonej pod rygorem nieważności (ad solemnitatem), skutkiem niezachowania formy czynności prawnej jest jej bezwzględna nieważność (skutek z art. 73 i 76 Kc).
W przypadku niezachowania formy czynności prawnej zastrzeżonej jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), skutkiem jest niedopuszczalność przeprowadzenia dowodu ze świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności (art. 72 Kc). Ograniczenie to nie występuje, gdy (art. 74 Kc):

  • obie strony zgodzą się na przeprowadzenie tych dowodów,
  • konsument żąda przeprowadzenia dowodów ze świadków lub zeznań stron w sporze z przedsiębiorcą lub
  • fakt dokonania czynności uprawdopodobniono na piśmie.

Powyższe ograniczenia nie mają jednak zastosowania do czynności prawnych między przedsiębiorcami.

Zastrzeżenie formy dla osiągnięcia określonych skutków prawnych (ad eventum) ma ten skutek, iż niezachowanie formy zastrzeżonej oznacza niemożność wywołania przez powyższą czynność określonych, a zamierzonych przez strony i przewidzianych w ustawie skutków prawnych.

Michał Gruszczyński

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz