25.09.2009: Podatek dochodowy od osób fizycznych - podatek PIT

Czy marynarz zatrudniony w Holandii ma prawo do ulgi abolicyjnej?

Ustawa z 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 143, poz. 894), popularnie zwana ustawą abolicyjną, wprowadziła do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tzw. ulgę abolicyjną (art. 27g), która wyrównała obciążenia podatkowe wynikające ze stosowania dwóch obowiązujących w umowach metod unikania podwójnego opodatkowania: wyłączenia z progresją i proporcjonalnego odliczenia. Ustawa dotyczy podatników, którzy uzyskiwali dochody z tych krajów, z którymi umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje stosowania metody wyłączenia z progresją. Ustawa ta dotyczyć więc będzie m.in. podatników uzyskujących dochody, do których ma zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia.

Metodę tę przewidują umowy zawarte między innymi z: Austrią, Belgią, Danią, Islandią, Finlandią, Holandią, Kazachstanem, Rosją. Metoda ta z reguły jest bardziej niekorzystna od metody wyłączenia z progresją, stąd przyjęte rozwiązania umożliwią podatnikom uzyskującym dochody w tych krajach wyrównanie obciążeń podatkowych w stosunku do podatników stosujących metodę wyłączenia z progresją. Dzięki uldze podatnicy, którzy ze względu na kraj, w którym uzyskiwali dochody, muszą stosować metodę proporcjonalnego odliczenia, mogą od podatku odliczyć kwotę, która stanowi różnicę pomiędzy podatkiem wyliczonym przy zastosowaniu jednej i drugiej metody unikania podwójnego opodatkowania. Ulgę tę należy wykazać w załączniku PIT/O, a następnie przenieść do zeznania. Z ulgi tej mogą również skorzystać podatnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą, opodatkowaną podatkiem liniowym (podatnicy składający PIT-36L nie muszą dołączać PIT/O – ulgę abolicyjną wykażą bezpośrednio w zeznaniu).

Zgodnie z art. 27g ust 3 updof ulgi abolicyjnej nie można zastosować, gdy dochody zagraniczne pochodzą z krajów i terytoriów wymienionych w rozporządzeniu o krajach i terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, czyli tzw. rajach podatkowych. Rozporządzenie wymienia 40 krajów i terytoriów, m.in. Andorę, Bahamy, Bahrajn, Belize, Bermudy, Jersey, Kajmany, Liberię, Liechtenstein, Wyspę Man, Monako.

Wyłączenie to może mieć zastosowanie wobec marynarzy, którzy zatrudnieni są przez przedsiębiorstwa mające siedzibę lub miejsce faktycznego zarządu w tych krajach. Osoby te w swoich zeznaniach będą musiały zastosować metodę proporcjonalnego odliczenia bez możliwości skorzystania z ulgi abolicyjnej. Jednak z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że pływanie pod banderą raju podatkowego nie oznacza, że w tym kraju znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa.

W związku ze szczególnymi zasadami opodatkowania marynarzy pracujących w Holandii pojawia się wątpliwość czy mogą oni skorzystać z ulgi abolicyjnej.

W myśl art. 15 ust. 3 polsko-holenderskiej konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania dochód osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku morskiego, statku powietrznego albo na pokładzie statku żeglugi śródlądowej eksploatowanego w transporcie międzynarodowym, może być opodatkowany tylko w tym Umawiającym się Państwie.

Oznacza to, że jeżeli marynarz ma miejsce zamieszkania w Polsce i jest zatrudniony przez holenderskiego armatora, to jego dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce. W związku z tym nie zachodzi potrzeba unikania podwójnego opodatkowania, ponieważ zarówno osoba, jak i jej dochód podlegają opodatkowaniu w Polsce.

W takim przypadku podatnicy winni zapłacić podatek od swoich dochodów w Polsce. Wątpliwości może wobec tego budzić fakt, czy marynarze zatrudnieni w Holandii mogą skorzystać z ulgi abolicyjnej.

Art. 27g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ulga abolicyjna) stanowi, że podatnik rozliczający się na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a może skorzystać z ulgi abolicyjnej, czyli pomniejszyć swój podatek o kwotę będącą różnicą pomiędzy podatkiem wyliczonym przy zastosowaniu metody proporcjonalnego odliczenia a podatkiem wyliczonym przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją.

Zdaniem organów podatkowych w tej sytuacji marynarz nie może skorzystać z ulgi abolicyjnej, bo nie stosuje on do opodatkowania swoich dochodów art. 27 ust. 9 lub 9a – tylko rozlicza się na zasadach ogólnych (tak jakby nie uzyskiwał dochodów zagranicznych). Moim zdaniem marynarz pracujący w Holandii ma prawo do tej ulgi.

Zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy, jeżeli podatnik, mający miejsce zamieszkania w Polsce, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi o zastosowaniu metody określonej w ust. 8, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym. Przepisy art. 11 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

Zasadę tę stosuje się także wobec podatnika uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (art. 27 ust. 9a).

Zgodnie z cytowanym przepisem, art. 27 ust. 9 znajduje zastosowanie do tych podatników, którzy, mając miejsce zamieszkania w Polsce, uzyskiwali dochody za granicą, do których nie stosuje się metody wyłączenia z progresją (o której mowa w art. 27 ust. 8).

Przepis ten dotyczy więc nie tylko dochodów, do których stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia, ale również tych, które zostały osiągnięte za granicą, a podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Oznacza to, że do opodatkowania dochodów marynarzy z Holandii stosuje się art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (oczywiście w zeznaniu podatnik nie odliczy podatku zapłaconego za granicą, bo go nie zapłacił, ale ma obowiązek złożyć zeznanie na druku PIT-36 i dołączyć do niego załącznik PIT/ZG). Ponieważ podatnik uzyskiwał przychody z pracy, do których ma zastosowanie art. 27 ust. 9 albo 9a ustawy o podatku dochodowym, ma on prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej.

Mariusz Makowski
Doradca podatkowy

Hasła tematyczne: metody unikania podwójnego opodatkowania, abolicja podatkowa, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, marynarze

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...