04.06.2006: Pracownicy: zatrudnianie, urlopy, zasiłki, świadczenia, ekwiwalenty

Szkolenia BHP w małych i średnich firmach.

Jednym z obowiązków pracodawcy wynikającym z Kodeksu pracy, m. in. z art. 94 k.p. jest prowadzenie systematycznych szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z art. 2373 § 1 pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U.2004 Nr 180, poz. 1860) szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne uprawnione do prowadzenia działalności szkoleniowej w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy na podstawie przepisów o systemie oświaty. Zaznajomienie pracownika z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy następuje w ramach szkolenia wstępnego ogólnego tzw. „instruktażu ogólnego”. Szkolenie to powinno zapoznać pracownika z przepisami bhp zawartymi w kodeksie pracy, w regulaminach pracy (o ile u danego pracodawcy taki regulamin istnieje) oraz z zasadami udzielania pierwszej pomocy.

Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie szkół zawodowych zatrudnieni w celu praktycznej nauki zawodu. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy lub osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu instruktażu (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). Ramowy program instruktażu ogólnego zawarty jest w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Czas trwania tego rodzaju szkolenia powinien wynosić minimum 3 godziny lekcyjne (każda po 45 minut).

Oprócz tego pracownik powinien przejść szkolenie wstępne na stanowisku, tzw. „instruktaż stanowiskowy”. Szkolenie na stanowisku pracy powinno zapoznać pracownika z zagrożeniami występującymi na stanowisku, na którym będzie pracował, sposobami ochrony przed zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na danym stanowisku. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia). Szkolenie stanowiskowe powinno być zakończone sprawdzianem wiadomości z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami bhp. Pozytywne przejście takiego sprawdzianu stanowi podstawę do dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Ramowy program instruktażu stanowiskowego zawarty jest w załączniku nr 1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Czas trwania tego szkolenia wynosi minimum 2 lub 8 godzin lekcyjnych w zależności od stanowiska pracy przeznaczonego dla danego pracownika.

Odbycie przez pracownika szkolenia ogólnego i stanowiskowego powinno być potwierdzone przez niego na piśmie oraz odnotowane w aktach osobowych pracownika. Oświadczenie pracownika o odbyciu szkolenia wstępnego powinno zawierać imię i nazwisko pracownika, miejsce i datę odbycia szkolenia, podpis pracownika. Co do samej treści to oświadczenie może mieć następujące brzmienie:

„Oświadczam, że przed podjęciem pracy na stanowisku (rodzaj stanowiska) w zakładzie pracy zostałem(am) przeszkolony(a) przez pracodawcę w zakresie przepisów zasad bhp, obowiązującymi w zakładzie pracy. Ponadto zostałem(am) przeszkolony(a) w zakresie zagrożeń występujących na stanowisku pracy, sposobów ochrony przed tymi zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na stanowisku”.

Obok takiego oświadczenia pracodawca powinien zadbać o wypełnienie i złożenie do akt osobowych pracownika „karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy”. Wzór takiej karty jest zamieszczony w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Oprócz szkolenia wstępnego pracodawca ma obowiązek prowadzenia szkolenia okresowego w zakresie bhp (art. 2373 § 2 k.p.). Podobnie jak szkolenie wstępne, tak też szkolenie okresowe powinno zakończyć się egzaminem z zakresu przedmiotu szkolenia. Podobnie jak przy szkoleniu wstępnym również odbycie szkolenia okresowego powinno być potwierdzone przez pracownika na piśmie i odnotowane w jego aktach osobowych. Częstotliwość i czas trwania szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na określonych stanowiskach uzależniona jest od rodzaju i warunków wykonywania prac na tych stanowiskach. I tak np.: szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata, a szkolenie pracowników administracyjno-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat.

Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u poprzedniego pracodawcy bezpośrednio przed podjęciem pracy u nowego pracodawcy. „Bezpośrednio” oznacza, że praca u nowego pracodawcy ma być podjęta natychmiast, zaraz z dnia na dzień. Bezpiecznej jednak zawsze takie szkolenie przeprowadzić, nie narażając się na ewentualne kary za niedopełnienie obowiązków, jakie ciążą na pracodawcy.

Szczególnie ważne dla pracodawców jest to, że szkolenia bhp odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Nie ma od tej zasady żadnych wyjątków. W związku z tym pracownik nie ma obowiązków uczestniczyć w szkoleniach zorganizowanych poza normalnymi godzinami pracy. Jeżeli natomiast pracownik będzie w szkoleniu uczestniczył poza normalnymi godzinami pracy, należy to potraktować jako pracę w godzinach nadliczbowych.

Kolejną kwestią związaną z bezpieczeństwem i higieną pracy jest obowiązek pracodawcy zapoznawania pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywania przez nich prac (art. 2374 § 1 k.p.). Chodzi tu o uzupełnianie i uściślanie na bieżąco wiedzy pracowników zdobytych podczas szkoleń czy to wstępnego czy też okresowych. Pracodawca jest więc obowiązany do wydawania instrukcji i wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na konkretnych stanowiskach (art. 2374 § 2 k.p.).

Zapoznanie się pracownika z przepisami i zasadami bhp powinno być przez niego potwierdzone na piśmie. Pisemne potwierdzenie, że pracownik zapoznał się z przepisami i zasadami bhp ma znaczenie dowodowy przy rozstrzyganiu kwestii ewentualnej odpowiedzialności porządkowej i odszkodowawczej.

Pracodawca sam musi przejść szkolenia z zakresu bhp. Artykuł 2373 § 21 k.p. stanowi, że pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane.

Pracodawca nabywa uprawnienia do prowadzenia szkoleń w zakresie bhp we własnym zakładzie pracy po odbyciu szkolenia w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do prowadzenia działalności szkoleniowej w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zakres takiego szkolenia dla pracodawców obejmuje:

- regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy;

- ergonomia w kształtowaniu warunków pracy;

- metody identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami;

- metody likwidacji lub ograniczenia oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych i niebezpiecznych występujących w procesach pracy;

- wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla budynków i pomieszczeń pracy oraz wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych;

- ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

- analiza przyczyn wybranych wypadków przy pracy i chorób zawodowych i związana z nimi profilaktyka;

- zadania i uprawnienia służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz metody pracy tej służby;

- organizacja i metody szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz popularyzacja problematyki bhp;

- zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku;

- problemy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska naturalnego.

Czas takiego szkolenia wynosi 64 godziny lekcyjne. Koszt szkolenia zależy od ośrodka prowadzącego takie szkolenia. Ceny oscylują w granicach 100 zł za szkolenie wstępne i 300 zł za szkolenie okresowe.

Istnieje także możliwość bezpłatnego kursu dla pracodawców zatrudniających od 1 do 9 pracowników. Szkolenia te prowadzą oddziały ZUS na terenie całego kraju w ramach działalności prewencyjnej szkolenia dla pracodawców.

Kolejną kwestią związaną z bezpieczeństwem i higieną pracy u danego pracodawcy jest obowiązek utworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązek ten wynika z art. 23711 k.p. Pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.

Pracodawca posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli:

- zatrudnia do 10 pracowników albo

- zatrudnia do 20 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Pracodawca w przypadku braku kompetentnych pracowników może również powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.

(M.Jam.)


Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Hasła tematyczne: praca i zatrudnianie, bezpieczeństwo i higiena pracy (bhp), szkolenia bhp

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (14)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...