Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Pracownicy: zatrudnianie, urlopy, zasiłki, świadczenia, ekwiwalenty

24.06.2010

Praca na zwolnieniu grozi utratą prawa do zasiłku chorobowego

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do tego zasiłku za cały okres zwolnienia od pracy. „Praca zarobkowa” ma tutaj znaczenie bardzo szerokie i obejmuje co do zasady wszystkie rodzaje aktywności nastawionej na osiągnięcie wynagrodzenia, zysku itp. Na pewno takim zajęciem zarobkowym jest prowadzenie działalności gospodarczej. Przyjmuje się jednak, że przedsiębiorca może w trakcie choroby wykonywać pewne czynności związane z prowadzoną działalnością.

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ustawy z dnia 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 77, poz. 512 ze zm.). Jak wskazał SN w wyroku z 5.04.2005 r. (I UK 370/04, OSNP 2005/21/342), pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim.

Nie ma przy tym znaczenia to, czy ta inna praca była niezgodna z celem zwolnienia lekarskiego. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 12.11. 2002 r., III AUa 3189/01 (Pr.Pracy z 2003 r., nr 10, str. 43) adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści: "pacjent może chodzić" nie usprawiedliwia wykonywania pracy przez pracownika, którego taka adnotacja dotyczy. Taki zapis upoważnia go jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską.

Utrata prawa do zasiłku chorobowego dotyczy tylko okresu objętego zaświadczeniem (zwolnieniem) lekarskim, w którym nastąpiło podjęcie pracy zarobkowej, a nie całego okresu zasiłkowego (wyrok SN z 25.2.2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009/11-12/152).

W zakresie uznawania danej „aktywności gospodarczej” za pracę zarobkową pozbawiającą prawa do zasiłku chorobowego w orzecznictwie sądowym uznaje się właściwie każdą aktywność zarobkową (nastawioną na osiągnięcie zarobku), poza drobnymi, wymuszonymi okolicznościami lub przepisami prawa czynnościami.

Silnie wskazał na to SA w Katowicach w uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku: ubezpieczony wykonujący bieżące czynności związane z prowadzeniem pracowni projektowej, a takimi czynnościami niewątpliwie są: czuwanie nad terminowością realizacji projektów, by nie narazić na straty finansowe zleceniodawców (tym samym i siebie), zapoznawanie się na bieżąco z pocztą i odpowiadanie na nią, przeglądanie projektów, praca na komputerze, ściąganie bazy danych klientów, wykonywał pracę zarobkową. Wszystkie te czynności były pośrednio lub bezpośrednio związane ze stanem funduszów ubezpieczonego.

Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 11.12.2007 r., I UK 145/07 (OSNP 2009/1-2/28) wskazano, że jeżeli faktyczna aktywność zawodowa ubezpieczonego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności zarobkowego wynajmu handlowych lokali użytkowych polega wyłącznie na comiesięcznym wystawianiu kilku rachunków, to prowadzenie takiej działalności w takim samym zakresie w okresie korzystania z zasiłków chorobowych i świadczenia rehabilitacyjnego prowadzi do utraty pobranych świadczeń za cały okres orzeczonej niezdolności do wykonywania tej działalności.

Granicę pomiędzy działalnością powodującą utratę prawa do zasiłku a działalnością dopuszczalną w trakcie jego pobierania wyznacza stwierdzenie zawarte w sentencji wyroku SN z 15.6.2007 r., II UK 223/06 (OSNP 2008/15-16/231): możliwość uznania, że nie dochodzi do utraty prawa do zasiłku chorobowego występuje tylko w razie podjęcia incydentalnej i wymuszonej okolicznościami aktywności zmierzającej do osiągnięcia zarobku w czasie pobierania tego zasiłku.

Interesujące i ważne w tym zakresie jest uzasadnienie wyroku SN z 7.10.2003 r., II UK 76/03 (OSNP 2004/14/247): wykonywanie "pracy zarobkowej", jako przesłanka utraty prawa do zasiłku chorobowego nie jest tożsame z formalno-prawnym prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej, jeśli osoba ją prowadząca jest równocześnie pracodawcą. Skład orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 lutego 1999 r., III AUa 1292/98, (OSA Warszawa 1999 nr 3, poz. 14) oraz Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2002 r., II UKN 710/00 (jeszcze niepublikowanym), że samo podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych sporządzonych przez inną osobę nie może być traktowane jako wykonywanie dotychczasowej pracy w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, stanowiącej podstawę pozbawienia zasiłku chorobowego, a także w wyroku z 4 lipca 2000 r., II UKN 634/99, że ubezpieczony, który w okresie zwolnienia lekarskiego prowadzi dotychczasową działalność gospodarczą nie traci za okres leczenia szpitalnego prawa do zasiłku chorobowego (OSNAPiUS 2002 nr 2, poz. 48). Zdaniem składu orzekającego, przy stosowaniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. należy odróżnić "pracę zarobkową", wykonywaną w ramach działalności gospodarczej przez osobę jednoosobowo prowadzącą tę działalność, od czynności formalno-prawnych do jakich jest zobowiązana jako pracodawca. Trudno bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego, dokonanie wszelkich czynności, jakich wymaga prowadzenie działalności gospodarczej, wykonywanej również przez pracowników, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego. Zaprzestanie prowadzenia działalności w razie zachorowania pracodawcy oznaczałoby konieczność likwidacji zakładu pracy, zwalniania pracowników z pierwszym dniem jego choroby i obowiązek wypłacenia im należności za okres wypowiedzenia, a po odzyskaniu zdolności do pracy, ponowne poszukiwanie i zatrudnianie odpowiednich pracowników. Nic nie wskazuje na to, by takie konsekwencje były intencją ustawodawcy.

Takimi czynnościami nie jest już jednak zawarcie przez przedsiębiorcę w okresie pobierania zasiłku chorobowego umowy o pracę z nowym pracownikiem w ramach prac interwencyjnych. Zdaniem SN (wyrok z 5.6.2008 r., III UK 11/08, OSNP 2009/21-22/292) powoduje to utratę prawa do tego zasiłku przez przedsiębiorcę.

Marek Rotkiewicz

Hasła tematyczne: działalność gospodarcza, zasiłek chorobowy, orzecznictwo

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz