Ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, pod warunkiem że występują przesłanki świadczące o tym, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej lub przyszłej działalności opodatkowanej. Ustawodawca narzucił podatnikom chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny. Fakt nieskorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia związany z brakiem rejestracji jako podatnika VAT nie może przesądzić o zwolnieniu z opodatkowania przy sprzedaży lokali mieszkalnych i użytkowych – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

O co toczył się spór?

Podatnik złożył wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej. We wniosku podkreślił, że na nieruchomości będącej jego własnością buduje budynek usługowo-mieszkalny składający się z 21 lokali mieszkalnych i 6 lokali usługowych. Budowa realizowana jest na podstawie decyzji wójta gminy z 24 grudnia 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, obecnie jest w końcowym stadium i wnioskodawca rozpoczął sprzedaż lokali we wskazanym budynku. W roku 2009 podatnik sprzedał jeden lokal usługowy i przyjął dwie zaliczki z tytułu umów przedwstępnych sprzedaży dwóch lokali mieszkalnych. W całym toku budowy podatnik nie prowadził działalności gospodarczej, nie był zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku z tym nie przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i faktycznie takiego obniżenia nie dokonywał.

Podatnik nie ponosił również wydatków na ulepszenie, w stosunku do których miałby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Podatnik zamierza dokonać rejestracji działalności gospodarczej i sprzedaży lokali w ramach działalności gospodarczej, przy czym nie dokona rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług, gdyż zamierza korzystać ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z poźn. zm.).

W uzupełnieniu wniosku wskazał, że rozpoczął budowę budynku z zamiarem przeznaczenia po jednym lokalu mieszkalnym dla siebie i dla każdego z trzech synów, część budynku miała być przeznaczona na cele charytatywne (fundacja), natomiast pozostałe lokale na sprzedaż, ewentualnie wynajem. Budowę obiektu realizowano w okresie od 4 sierpnia 2001 r. do października 2009 r. Wydatki związane z inwestycją były częściowo dokumentowane fakturami VAT. Ponieważ podatnik nie prowadził działalności gospodarczej, nie odliczał podatku, nie zawsze żądał wystawienia faktur VAT.

Podatnik chciał wiedzieć, czy dokonana sprzedaż lokalu usługowego i przyjęcie zaliczek z tytułu umów przedwstępnych sprzedaży dwóch lokali mieszkalnych podlegały opodatkowaniu VAT czy też były z tego podatku zwolnione oraz czy sprzedaż lokali usługowych i lokali mieszkalnych będzie podlegała opodatkowaniu VAT czy będzie z tego podatku zwolniona.

Podatnik powołał się na art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, który zwalnia od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Podatnik uznał, że w jego sprawie będzie mógł skorzystać z powyższego zwolnienia zarówno w zakresie dokonanej sprzedaży lokalu usługowego i przyjętych zaliczek z tytułu umów przedwstępnych sprzedaży dwóch lokali mieszkalnych, jak i z tytułu dalszej sprzedaży lokali usługowych i mieszkalnych, a zatem dostawa przez niego lokali nie podlegała i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i podatnik nie będzie musiał powiększać ceny lokali o podatek od towarów i usług. Ponadto w stosunku do tych lokali nie przysługiwało dokonu...