Skutecznym działaniem mającym na celu wsparcie sprzedaży przedsiębiorcy jest prowadzenie akcji promocyjnych, polegających choćby na bezpłatnym przekazywaniu przez przedsiębiorcę upominków, gadżetów firmowych czy też prezentów dla kontrahentów. Działania takie służą także kształtowaniu pozytywnego wizerunku firmy oraz umacnianiu więzi pomiędzy klientem a firmą poprzez budowanie lojalności klientów wobec danego przedsiębiorcy. Tego typu nieodpłatne przekazania upominków i prezentów powodują szereg konsekwencji podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług (dalej: VAT) oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT), w związku z wystąpieniem tzw. nieodpłatnych świadczeń na rzecz kontrahentów.

Konsekwencje w VAT

Tematyka przekazywania na rzecz kontrahentów podatnika prezentów i upominków na tle podatku VAT od dawna budzi wiele kontrowersji. Wątpliwości powstają bowiem zarówno przy pytaniu o obowiązek opodatkowania przez podatnika nieodpłatnych przekazań na rzecz kontrahentów, jak również w kwestii możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie przekazywanych w ten sposób towarów.

Opodatkowanie upominków i prezentów

Z brzmienia art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wynika, że opodatkowaniu podlega także przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności przekazanie towarów bez wynagrodzenia (zwłaszcza darowizny), jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Z treści tej regulacji należałoby więc wywnioskować, że nieodpłatna dostawa towarów podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy jest ona przeznaczona na cele niezwiązane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. W przypadku przekazywania kontrahentom upominków lub prezentów nie sposób jednak stwierdzić, że przekazywanie to jest czynnością niezwiązaną z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Oczywiste jest bowiem, że – jak to zostało przedstawione we wstępie – takie działania mają charakter marketingowy, promujący działalność gospodarczą podatnika.

Organy podatkowe odmiennie jednak interpretują powyższą regulację ustawy o VAT. Zdaniem administracji skarbowej nieodpłatne przekazanie towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług również wówczas, gdy przekazanie to następuje na cele związane z przedsiębiorstwem. Konieczność opodatkowania takich przekazań w opinii organów podatkowych wynika z tego, że podatnik występuje w takim przypadku w roli ostatecznego konsumenta, a więc powinien on ponieść ciężar podatku VAT zgodnie z zasadą opodatkowania ostatecznej konsumpcji towaru (zob. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 października 2009 r., sygn. akt: IPPP1/443-776/09-2/AP).

W powyższej kwestii stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się na korzyść podatników. NSA stwierdził, że „przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem w świetle art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u. (ustawy o VAT – dop. red.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów” (zob. wyrok NSA z&nbs...