Wspólne rozliczenie jest atrakcyjne dla wielu podatników ze względu na sposób obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują możliwość pomniejszenia podatku o pewną kwotę, uwidocznioną w pierwszym przedziale tabeli podatkowej (dla dochodów osiągniętych w 2008 r. jest to 586,85 zł). Dodatkowo stopa procentowa podatku rośnie wraz ze wzrostem dochodu. Mechanizm wspólnego rozliczenia polega w uproszczeniu na tym, że najpierw sumuje się dochody małżonków, następnie dzieli przez dwa, od połowy łącznych dochodów oblicza się podatek, a uzyskaną kwotę mnoży się przez dwa. Najlepiej korzyść, jaką można osiągnąć przy wspólnym rozliczeniu, przedstawić na konkretnym przykładzie.

Przykład

Pani Anna uzyskała dochód z pracy w 2008 r. w wysokości 60 000 zł. Jej mąż Jan nie uzyskał dochodu. Gdyby rozliczali się osobno, pani Anna zapłaciłaby podatek obliczony według tabeli podatkowej w wysokości 12 519 zł (w przykładzie pomijamy odliczenia i ulgi).

Mogą jednak rozliczyć się wspólnie. W tym przypadku podatek zostanie ustalony w następujący sposób:

a) kwota dochodu zostanie podzielona przez dwa,

b) dla kwoty będącej wynikiem dzielenia (30 000) zostanie obliczony podatek (5113 zł)

c) tak obliczony podatek zostanie pomnożony przez dwa — co w rezultacie będzie oznaczać konieczność zapłaty podatku w łącznej wysokości 10 226 zł.

Jak z przykładu wynika, łączne rozliczenie przyniosło ponad 2000 zł oszczędności.

O tyle mniej podatku zapłaci również rodzic rozliczający się z samotnie wychowywanym dzieckiem.

Oszczędności pojawią się również w przypadku, gdy oboje małżonkowie osiągnęli dochody, a różnica pomiędzy tymi dochodami jest spora (i opodatkowane są one w różnych przedziałach skali podatkowej lub podatek dochodowy od dochodów jednego z małżonków jest mniejszy od kwoty pomniejszającej podatek).

Przykład

Pani Anna osiągnęła dochód podobnie jak w pierwszym przykładzie. Jej mąż zarobił 30 000 zł.

W przypadku osobnego rozliczenia podatek pani Anny wyniesie 12 519 zł, a podatek męża 5113 zł.

Jeżeli jednak rozliczą się łącznie, podatek wyniesie dwukrotność podatku obliczonego dla kwoty 45 000 zł – (60 000 + 30 000)/2, czyli 2 x 8019 = 16 038 zł (po zaokrągleniu).

Jak widać, wspólne rozliczenie przyniesie w tym wypadku około 1600 zł oszczędności.

Warunki skorzystania ze wspólnego rozliczenia:

Małżonkowie

Małżonkowie, którzy chcą skorzystać z możliwości wspólnego rozliczenia, powinni spełniać (łącznie) następujące warunki:

a) podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu,
b) pomiędzy małżonkami musi istnieć przez cały rok wspólność majątkowa,
c) małżonkowie muszą pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy,
d) we wspólnym zeznaniu rocznym złożą wniosek o opodatkowanie łączne (złożenie wniosku polega na zakreśleniu odpowiednich pól w formularzu i złożeniu podpisów).

Sytuacja, w której jeden z małżonków nie uzyskał żadnych dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych albo osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku, nie stanowi przeszkody do wspólnego rozliczenia.

Od niedawna nasze przepisy podatkowe przewidują również możliwość wspólnego rozliczenia osób, które mają miejsce zamieszkania za granicą (w określonych krajach).

Dotyczy to:

1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej, a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej

— jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezyde...