Do początku 2010 roku rodzice, którzy wykorzystywali urlop na warunkach urlopów macierzyńskich, byli znacznie mniej chronieni w stosunkach pracy niż biologiczni rodzice dziecka (korzystający z urlopów macierzyńskich). 6 stycznia w dużej mierze zrównano tę ochronę. Nie oznacza to jednak, że sytuacja rodziców biologicznych i adopcyjnych jest obecnie tożsama w zakresie ochrony. Nie zmieniono przepisów o zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracowników, a także nie rozciągnięto zwolnień z niektórych obciążeń składkowych.

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem.

Urlop na warunkach macierzyńskiego można wykorzystać nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 lat albo nie dłużej niż do ukończenia 10 lat – na dziecko z odroczonym obowiązkiem szkolnym. Po podstawowym wymiarze tego urlopu skorzystać można również z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Zakres ochrony z Kodeksu pracy

Do wejścia w życie ostatniej nowelizacji Kodeksu pracy występowało daleko idące rozróżnienie zakresu ochrony rodziców adopcyjnych i biologicznych. Tym pierwszym ochrona przysługiwała jedynie z art. 41 k.p. Zgodnie z tym przepisem pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zakres ochrony był tutaj znacznie mniejszy niż stworzony w stosunku do osób wykorzystujących urlopy macierzyńskie.

Obecnie na tle Kodeksu pracy ochrona tych dwóch grup rodziców jest tożsama. Mówiąc konkretnie, ustawodawca wreszcie przestał dyskryminować rodziców adopcyjnych. Rozróżnienie zakresu ochrony nie miało bowiem jakichkolwiek podstaw.

Wskazując na kodeksowy zakres ochrony, należy pamiętać, że nie sprowadza się ona jedynie do samego znacznego ograniczenia możliwości zwolnienia. Odnosi się także do wyjątkowych konsekwencji nieprawidłowego zwolnienia czy też wykorzystywania urlopów wypoczynkowych.

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w czasie urlopu macierzyńskiego oraz urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy, zaś reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Zakaz ten obejmuje więc wszelkie oświadczenia woli pracodawcy zmierzające do zakończenia stosunku pracy. Ochrona obejmuje także urlopy dodatkowe oraz urlop ojcowski.

Zakaz rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie urlopu macierzyńskiego nie obowią...